Er is een diepgaande verbinding tussen volksmuziek en jazz. Het stamt al vanaf het prille begin en is gebaseerd op een fundamentele menselijke eigenschap – improvisatie. De grote Hongaarse componist Béla Bartok (1881- 1945) hield van de boerenmuziek van Transylvanië en tussen 1909 en 1917 nam hij duizenden volksliedjes op met Edison wascilinders, vergelijkbaar met wat later werd gedaan door Alan Lomax in de VS met de bandrecorder. ”Wat lucht is voor andere mensen is voor mij de mogelijkheid om door te kunnen gaan met mijn studies van de volksmuziek op het platteland”, aldus Bartok. Als pionier in etnomuzicologie, lang voordat deze discipline een naam had, documenteerde en beschreef hij uiterst nauwkeurig duizenden liederen uit de hele Balkan van Hongarije en Roemenië tot Turkije en Noord-Afrika.

In 2024 bracht ECM het album Transylvanian Dance uit met interpretaties van volksliederen verzameld door Bartok en muzikaal verwerkt door Mat Maneri op cello en Lucian Ban op piano. Op Cantica Profana zijn deze beiden ook te horen samen met John Surman op sopraansaxofoon en basklarinet wederom gebaseerd op het door Bartok verzamelde materiaal. Lucian Ban (1969) is een Roemeense pianist, hij werkte met diverse jazzgrootheden. Mat Maneri is een Amerikaanse componist, violist en cellist, hij werkte o.a. met Cecil Taylor, David S. Ware, Matthew Shipp e.v.a. John Surman (1944) is een Engelse componist, saxofonist en klarinettist, de lijst musici met wie hij heeft gespeeld is te lang om hier te vermelden. De opnamen op dit album werden live opgenomen in Dudelange, Luxemburg, op de Stanzer Musictage in Stans, Zwitserland en tijdens het Jazzdor Festival in Straatsburg, Frankrijk.

Zoals ik al schreef in mijn recensie van Transylvanian Dance, dit is bijzonder aangename luistermuziek temeer omdat het hier geen pure volksmuziek betreft want de jazzy accenten zijn hier nog sterker door de aanwezigheid van John Surman. Transylvanian Dance is hier evenals op het album met dezelfde titel mijn favoriete nummer.

Jan van Leersum