Het is tegelijk lastig en poepsimpel om wat te schrijven over een nieuwe Wim Mertens-plaat. Poepsimpel omdat je er sowieso van uit kunt gaan dat ze, net als de ruim vijftig eerder uitgebrachte albums, van prima niveau zal zijn Lastig, omdat je, als recensent toch altijd weer een nieuwe invalshoek probeert te vinden en net dàt is niet altijd even makkelijk.

Het is namelijk zo, dat Wim Mertens, in de ruim 45 jaar die verliepen tussen debuutplaat “For Amusement Only” een heel knappe evolutie heeft doorgemaakt, die hem van de repetitieve muziek naar zijn hedendaagse geluid van “hedendaags klassiek” heeft geleid. Daarbij heeft hij intussen een volwaardige eigen muzikale taal ontwikkeld die, op vandaag, mede onder invloed van een aantal geregeld weerkerende begeleiders, op zijn zachtst gezegd, redelijk herkenbaar is geworden.

Mertens kan net zo goed filmmuziek schrijven, een theaterscore neerzetten, als hij de meditatieve toer kan opgaan of ronduit vernieuwend of zelfs grensverleggend kan zijn. De voorbeelden zijn legio en wat ons betreft, kun je intussen met recht en reden spreken over een “oeuvre”, zoals je dat doet als je over Mozart of Morricone spreekt. Mertens is Mertens en, zo mochten we niet zo lang geleden nog meemaken in de Brusselse Bozart, hij kan je, live, moeiteloos - of zo lijkt het toch- twee uur lang haast ademloos aan je stoel genageld houden.

Deze nieuwe plaat draait om drie vragen pf stellingen, waar de meesten onder ons niet eens bij zullen stilstaan, maar die er in het Mertens-universum ontegensprekelijk toe doen: “als een vis weent in het water, kan je dat dan zien?” of “Zoals een vis niet beseft dat hij in het water leeft” en “zoals een vis geen woord kent voor water”. Dat neigt naar filosofie en leidt minstens tot de vaststelling dat de knoop tussen vis en water niet of nauwelijks te ontwarren valt. Best wel ernstige materie, die Mertens weet te verlichten met speelse titels voor de verschillende “bewegingen’ van het werk; “Bon gré, mal gré” betekent zoiets als” willen of niet” en verwijst naar de onvoorspelbaren manier van bewegen van vissen, die telkens weer op zoek gaan naar de beste of meest comfortabele manier om te zwemmen, maar wel steevast in het water blijven.

“Amorce” is lokaas, dat weten we en het staat hier symbool voor het telkens opnieuw beginnen van de zwembeweging, wat een vervolg krijgt met “mutual Overwriting”. mag in het begin wat vreemd lijken, maar als je deze plaat enkele keren draait, denk je alvast van jezelf dat je Mertens begrijpt. Vis en Mens liggen al met al niet zover uit elkaar, me dunkt, maar dat is eigenlijk niet eens het belangrijkste. Dat zijn wel de glasheldere composities, die ver weg blijven van enige moeilijkdoenerij. Dit is muziek waar je ook simpelweg kunt van genieten, precies omdat je na een paar keren “in de melodie” komt en de rol van de verschillende instrumenten een plaats kunt geven.

Ik aarzel al even niet meer om Wim Mertens een genie te noemen, en na deze plaat ben ik allerminst geneigd daarover van mening te veranderen. Je kan Mertens komend voorjaar gaan zien van Athene tot Thessaloniki, van Coimbra tot Lissabon of Porto of, simpelweg, in Scherpenheuvel, Antwerpen, Luik of Groningen. Maar wel snel wezen, want die concerten verkopen steevast snel uit.

Dani Heyvaert