DUO SYSTRAMI - NÄR ISEN GÄR

Uit het Zweedse Ångermanland, een heel mooie streek in het Noorden van Zweden, komt dit zussen- en tweelingduo, Fanny en Klara Källström. Fanny speelt cello, Klara viool en, zoals alleen tweelingen dat kunnen, spelen zij op een heel bijzondere manier samen: ze voelen elkaar blind aan, de één schijnt te weten wat de ander denkt en voelt en op die manier kom je tot een samenspel dat heel organisch klinkt en voor de hand lijkt te liggen, al maak besef ik dat eindeloos veel repeteren net zo goed op het dagelijkse programma staat bij deze dames, die sinds een jaar of vijf naar buiten komen met hun muziek en de prijzen aan elkaar rijgen. Ze toeren geregeld in Scandinavië en bereiden op het moment dat ik deze regels uittik, zelfs een Japanse tournee voor.

De muziek op deze plaat is van een aangrijpend soort zwaarmoedigheid: het thuisland, waar de zussen opgroeiden, is heel bos- en waterrijk, de dagen zijn er een pak korter dan de avonden en nachten en de winters kunnen werkelijk heel koud zijn. Vandaar de titel, die zoveel betekent als “ls het ijs breekt”. De uitleg van de zussen zelf over hun muziek luidt, dat ze proberen hun relatie tot die omgeving in muziek om te zetten én dat ze daarnaast proberen uit te drukken wat het betekent de helft van een vrouwelijke tweeling te zijn.

Wat de natuur en het land betreft, kun je je als niet-Zweed wel iets voorstellen: opener “Valfisken” (= walvis”) gaat over naar een verschrikkelijk zeemonster dat zich in het meer van Skällom ophoudt en waar in de verhalen voor kinderen, die niet altijd braaf zijn, wel eens naar verwezen wordt. “Schottis från Skogen” is een danstune in herinnering aan de bossen (= Skogen) rond het dorp en “Stormen” (vertaling overbodig) beeldt fraai uit hoe een zuchtje wind kan aangroeien tot een heuse storm, die je bang maakt, maar net even stil weer wegsluipt, als hij gekomen is.

Ook de titelsong heeft met de natuur te maken: zodra het eerste barstje in het ijs opdoemt, weet je dat het einde van de winter nadert en dat de winterstilte stilaan voorbij is: water en woud ontwaken, de dieren komen uit hun winterslaap en alles komt weer tot leven. Dat krijgt een prachtig vervolg in “Vaggvisa för Djuren” (= wiegenliedje voor de dieren). Ik vind het wat lastig om te omschrijven, hoe de zussen dit alles in muziek omzetten, maar neem van mij aan dat je je, tijdens het luisteren, moeiteloos visueel kunt voorstellen waar ze het over hebben. Net zoals je in “erkende” klassieke symfonische gedichten de Moldau echt kunt horen stromen bij Smetana of in Camille de Saint Saëns’ “Dance Macabre” de skeletten letterlijk met hun beenderen hoort rammelen, hoor je storm opsteken en weer gaan liggen of beeld je je letterlijk in, hoe het zou zijn, als je in je eentje tussen de sterren zou vliegen (“Stjärnsång”).

Dit is dus muziek, die moeilijk te labelen is, maar wel van A tot Z prachtig, in het gebied waar folk, impro en klassiek elkaar ontmoeten en dat ik gemakshalve als “schoonheidsland” wil omschrijven. Huiveringwekkend mooie plaat !

(Dani Heyvaert)


Artiest info
   
 

label: CPL Music

video