STELLA CHIWESHE - KASAHWA: EARLY SINGLES

Als je, zoals ondergetekende, oud genoeg bent om je de tijd te herinneren dat “world music” nog gewoon “folk” heette, dan zal de naam van Stella Chiweshe ongetwijfeld een belletje doen rinkelen. Deze Grande Dame van de mbira -een term, waarmee zowel de duimpiano als het muziekgenre dat Chiweshe beoefent, aangeduid worden- was rond het midden van de jaren ’70 één van de eerste muzikanten uit het Afrikaanse continent, waar we hier in ons kleine landje mee kennismaakten en vandaag, ruim veertig jaar later, heeft het niet genoeg te prijzen Glitterbeat-label het geweldige idee gehad om de prilste opnames van Chiweshe beschikbaar te maken voor een groot publiek.

Dat was, zo durf ik te denken, een heuse klus, want deze opnames dateren uit de periode dat het toenmalige Rhodesia -vandaag Zimbabwe- heel zwaar aan zijn onafhankelijkheid aan het werken was. In de tijd van toen was het voor een vrouw gewoon ondenkbaar dat ze mbira-muzikante zou worden: dat aan reinigingsrituelen verbonden muziekgenre was een zuivere mannenzaak en de jonge Stella, die zichzelf consequent “Rambisai” noemt, moest zowat hemel en aarde verzetten om iemand te vinden, die voor haar een vrouwen-mbira wilde bouwen. Met de hulp van een vriend van haar Opa lukte één en ander toch en kon Chiweshe beginnen aan wat later een ronduit indrukwekkende carrière zou worden.

Stella Chiweshe is in de loop der tijden ook uitgegroeid tot één van de prominente feministes uit de Afrikaanse gemeenschap én ze is zowat in haar eentje de bewaarster van de mbira gebleken. Die vrouw dus, die overigens al heel lang deeltijds in Berlijn woont en heel geregeld op onze betere podia te zien is, begon op haar zestiende muziek te maken en de eerste opnames, die op deze nieuwe CD staan, dateren, zoals titelsong “Kasahwa” uit 1974. Pikant detail: voor die eerste opname moest Stella een duimpiano lenen, gewoon omdat zij er nog altijd geen hàd. Hoe dan ook, de plaat werd sensationeel goed ontvangen in Rhodesia en Stella werd een nationale ster. Toen Zimbabwe dan in 1980 onafhankelijk werd, ging zij ook internationaal toeren als lid van de “National Dance Company of Zimbabwe”, en later onder eigen naam. Het was bij één van die tournees, dat ze bij wijlen John Peel terechtkwam, die, zoals hij dat met iedereen deed, die hij interessant vond, haar in de BBC-studios opnam en op die manier haar muziek voor het eerst bij een groter publiek onder de aandacht bracht.

Hoewel ze nog altijd heel vaak optreedt, is het de jongste tijd een beetje stil geworden rond haar en in die zin kun je deze CD een beetje als de comeback-plaat van Chiweshe beschouwen. De acht nummers werden met de meest moderne middelen opgepoetst in London en staan nu dus te schitteren op dit heerlijke nieuwe schijfje. Ik kan mij voorstellen dat sommige mensen een beetje drempelvrees voelen, als ik het heb over rituele muziek uit het Afrika van de koloniale tijd. Daar is nochtans geen enkele reden toe: de mbira-muziek is honderden jaren oud en ze gaat nog altijd mee, wat betekent dat ze nog altijd betekenisvol is voor veel mensen. Wij krijgen nu de kans om de allergrootste vrouw uit het genre, te leren kennen, toen ze nog jong en pril in het wereldje stond. Als je vandaag luistert, met in het achterhoofd het besef dat Chiweshe al decennialang de allergrootste is, dan kun je niet anders dan vaststellen dat “het” er toen al allemaal inzat: de intensiteit, de overtuiging, de klasse….Dit is een welgekomen CD, die een al te weinig gekende periode uit een formidabele carrière, op de juiste manier in de schijnwerpers zet. Dankuwel, Glitterbeat!

(Dani Heyvaert)


Artiest info
Website  
 

Bandcamp

label: Glitterbeat
distr.: Xango

video