ASAMISIMASA - SOUND OF HORSE

Dat ik niet behoor tot het kennersclubje van de hedendaagse klassieke muziek, mag blijken uit de vaststelling dat de naam van de Britse componist Laurence Crane mij volslagen vreemd was, tot ik deze CD ter bespreking kreeg. Nochtans heeft de man, geboren in Oxford in 1961, een palmares, dat je minstens “behoorlijk indrukwekkend” kunt noemen: filmmuziek, dans, theater, radiomuziek, hij schreef het allemaal en hij heeft de reputatie de meest minimalistische muziek te schrijven, die je je maar kunt indenken.

De man lijkt heel vaak stukken “op bestelling” te schrijven: de BBC, de Berliner Festspiele…ze behoren tot zijn cliënteel, net als de ensembles Apartment House en nu dus ook het Noorse gezelschap asimisimasa. Dat is dan weer een Noors ensemble, bestaande uit Kristine Tjøgersen (klarinet), Tanja Orning (cello), Anders Førisdal (gitaar), Ellen Ugelvik (toetsen),Hàkon Mørch Stene (percussie) en, voor de gelegenheid Ditte Marie Bræin, (sopraan) een telg uit een muzikantengeslacht uit Kristiansund. Deze Noren gingen niet alleen aan de slag met “Sound of Horse”, een compositie in 7 bewegingen, dat Crane speciaal op hun vraag schreef, maar ook met “Riis” en “John White in Berlin”, twee stukken die hij in 1996 en 2003 maakte voor Apartment House en met “Old Life was Rubbish”, in 1998 gemaakt voor het Three Two Festival in New York en “Events”, een door de BBC besteld werk uit 1997.

Opener “John White in Berlin”, een stuk van bijna veertien minuten, blijkt min of meer een signatuurjcompositie te zijn: wat weleens een “drone” genoemd wordt en eigenlijk niet meer is dan eer bromtoen, een constant aanhoudend gezoem -de term “drone” betekent ook “mannetjesbij” of “dar” en de klankbetekenis, die het woord in de muziekwereld gekregen heeft, is dus allicht terug te voeren op het gezoem dat zo’n dar teweegbrengt- wordt gecombineerd met rollende tamtamklanken, cymbalen en basdrums en met vervormde, zogeheten “gebogen” klanken van cello, piano en gitaar. Bijzonder intrigerend wordt het, doordat het ritme bepaald wordt door de mate waarin en de manier waarop de zoemtoon aangehouden wordt, dan wel stilvalt.

Het kortste nummer van de plaat, “Old Life Was Rubbish” werd geschreven voor niet gespecificeerde instrumentatie en werd voor het eerst door vier saxofoons gespeeld door het Sullivan Saxophone Quartet. Hier krijgt het een versie op gitaar, basklarinet en piano. “Riis” heeft alweer zo’n zoemtoon als ruggengraat, hier op orgel gespeeld en afgewisseld en ingekleurd door klarinet en cello, die meestal in de hoge tonen opereren en zo, door afwisseling in de tempi, een cyclus creëren die keer na keer korter wordt. Prachtige eenvoud is dit. “Events” bestaat eigenlijk uit lijstjes van dingen, die willekeurig uit The Guardian van 7 februari 1997 geplukt werden: de wisselkoersen van een aantal vreemde munten, de namen van een aantal mensen, die jarig zijn op 7 februari en van wie de namen door sopraan Ditte Marie Bræn gereciteerd worden onder begeleiding van heel basale orgelklanken, de weersverwachtingen in een aantal Britse steden op die zevende februari 1997, op de middag en die ook, in alfabetische volgorde nog wel, opgesomd worden. Speciaal, heel zeker, maar het toont wel bij uitstek aan dat eigenlijk alles muziek kan worden, als je maar voldoende creatief omgaat met klank, toon en tempo.

De afsluitende titeltrack is dan weer een opus bestaande uit zeven bewegingen, die ondertitels als “Straightforward” of “Warm” of “Loud and Rough” meekregen en die de gevoelens oproepen, die je met die adjectieven associeert. Al naargelang van het beoogde resultaat, wordt de zoemtoon al dan niet gebruikt, worden er meer dan wel minder instrumenten gebezigd en wordt het ritme bijzonder tekenend vorm gegeven wordt, door het spelen met toonladders. Een geweldige ervaring is dat, de beluistering van deze twintig minuten durende afsluiter.

Ik durf al eens te besluiten met “niet voor ongeoefende oren”, als ik het over cd’s heb, die uit de improvisatie of de jazz komen. Deze keer doe ik dat bewust niet: dit is gewoon voor “open” oren. Je moet jezelf, zoals bij alle klassieke muziek, gewoon laten meevoeren en dan blijk je een waarachtig meesterwerk te beluisteren. De composities bewezen hun deugdelijkheid al eerder, maar in de handen van asamisimasa krijgen ze een tikkeltje extra, dat ik niet meteen kan benoemen, maar dat een redelijk gelukzalig gevoel teweeg brengt. Schitterende plaat. U moet dit écht eens proberen !

(Dani Heyvaert)


Artiest info
Website  
 

Label: Hubro
diostr.: PIAS