IFRIQIYYA ELECTRIQUE - RÛWÂHÎNE

We kennen ze ondertussen zo’n beetje, de mensen van Glitterbeat: er zal op muzikaal vlak niet al te veel vernieuwends gebeuren, of ze hebben het opgemerkt. Soms zijn dat verbazend eenvoudige dingen, die zij wereldwijd uitbrengen, soms zijn dat eerder moeilijke muziekvormen, maar altijd is er iets bijzonders aan: er moet een ziél achter steken, de muziek moet geloofwaardig klinken, ze moet ergens voor stààn of Glitterbeat begint er niet aan.

De jongste stek aan hun boom is er eentje van de minder toegankelijke soort: een mengvorm van Sufi trance-muziek en post-industriële gitaarsounds, voorwaar. De groep rond wie dit project draait, werd gevormd in de Djerid woestijn in het zuiden van Tunesië, daar waar de Banga rituelen van Sidi Marzûq plaatsvinden.Die rituelen worden elk jaar gehouden in de zwarte gemeenschappen van de oases in Zuid-Tunesië, en de huidige bewoners, afstammelingen van de Hausa-slaven, die vanuit Sub-Saharaans Afrika naar de regio overgebracht werden, herdenken er hun voorouders mee. De Banga is een schoolvoorbeeld van adorcisme, zijnde het tegendeel van exorcisme. Bij die laatste procedure wordt een boze geest uit iemands lichaam verdreven, terwijl bij adorcisme een goede geest welkom geheten wordt en er gezongen en gedanst wordt, tot de geest zich welkom voelt en het zich gemakkelijk kan maken. Zo, dat weet u ook alweer!

De muziek, die bij zo’n ritueel hoort, is gebaseerd op sterke percussie, zowel op trommelvellen als met metalen lepels, ook wel tchektchekas genoemd. Kern van de band zijn de Fransman François Cambuzat, een gitarist en strijder van vele post-punk- en avant-garde rock oorlogen en van zijn compagne, bassiste Gianna Greco, met wie hij samen twee derden van Putan Club is. Het derde derde, dat niet op deze plaat actief is, luistert naar de naam Lydia Lunch, de Ney Yorkse undergroundlegende. Met de hulp van de stemmen, de tabla, de tantra en de tchektchekas van vier heuse leden van de Banga-gemeenschap, brengen zij negen “liederen”, of “dansen” of “bezweringen”, zo je wil, die behoorlijk veeleisend zijn voor de luisteraar. Wij zijn niet gewend aan dat soort muziek en al helemaal geen drie kwartier lang. Nochtans -en dat is het wonderlijke aan deze plaat- lukt het aardig om deze ceremonie uit te luisteren, precies omdat de dialoog tussen de Westerse, op gitaar en bas gestoelde sounds en de traditionele Bangaritmes, waarbij dus de percussie en de stemmen het voor het zeggen hebben, echt blijkt te werken.

Het klinkt donker, bezwerend, maar niet dreigend en het lijkt aangewezen, vooraleer je de CD beluistert, op zoek te gaan naar de beelden: dit is namelijk ook de muziek die bij een documentaire/roadmovie hoort. Als je de beelden erbij neemt, worden de dingen een stuk duidelijker en kun je nadien veel begrijpender naar de muziek luisteren. Ik deed het omgekeerde en dat had ik beter niet gedaan. Nu goed, intussen ben ik een draaibeurt of zeven verder en begint één en ander mij bekend/vertrouwd in de oren te klinken, maar ik wil toch waarschuwen voor overhaasting. Probeert u misschien de clip, die bij deze regels staat: “Arrah Arrah Abbaina”, voor u naar de volledige CD op zoek gaat: beeld en klank gaan er samen en u krijgt meteen de meest representatieve track van de hele plaat te horen en zien.

Intrigerend en boeiend is dat heel zeker en, voor wie echt wil luisteren, gaat er voorwaar een hele wereld open! Geen idee of er, in navolging van de grote wereldmuziekfestival in onze buurt, één of andere organisator de moed heeft om dit op zijn affiche te zetten. Moet nochtans een hele belevenis zijn, me dunkt.

(Dani Heyvaert)

 


Artiest info
   
 

Label: Glitterbeat
distr.: Xango

video