TIGRAN MANSURIAN - REQUIEM

 

De aanleiding voor deze recensie berust eigenlijk op een misverstand, toen ik deze cd aantrof op het lijstje nieuwe releases van NewArtsInt. verkeerde ik in de veronderstelling dat het hier Tigran Hamasyan betrof. Dezelfde voornaam, dezelfde afkomst (Armenië), weliswaar jazzpianist/componist maar hij beweegt zich op vele terreinen. Maar nee het betreft hier Tigran Mansurian (1939) één van de grootste Armeense componisten in de klassieke muziek. Wie A zegt, moet ook B zeggen dus ga ik deze klassieke vuurdoop aan.

Tigran Mansurian schreef in 2010-2011 dit Requiem voor solisten, koor en orkest met een Latijnse liturgische tekst. Het is gewijd aan de herinnering van de slachtoffers van de Armeense Genocide in Turkije in 1915-1917, een gebeurtenis die leden van zijn eigen familie op de meest directe manier heeft getroffen. Een probleem bleek het verschil te zijn tussen het lezen van de religieuze teksten van de Armeense kerk en die van de Rooms Katholieke kerk. Het Kyrie Eleison van bijvoorbeeld Bach of Beethoven hebben niet veel van een gebed, het is meer een vraag aan de almachtige; Mansurian heeft uiteindelijk gekozen voor een uitvoering in de Armeense traditie echter wel gezongen in het Latijn van de Roomse kerk. In samenwerking met het Münchener Kammerorchester en het RIAS Kammerchor brengt hij de sensibiliteit van de tradities van zijn land in overeenstemming met die van het Westen, een combinatie van oude Armeense religieuze en wereldse muziek met de traditie van de Latijnse requiem teksten.

“Schenk hem/hen eeuwig rust o Heer” zo vangt de katholieke mis voor overlevenden aan, maar rust waar en welke eeuwigheid ? De katholieke leer gelooft dat na het overlijden de ziel het lichaam verlaat en zijn bestemming vind in de hemel, de hel of het vagevuur. De muziek hier komt echter uit Armenië en de kerk daar heeft een andere doctrine over leven na de dood, de ziel blijft in rust tot het einde der tijden, de overeenkomst met de katholieke kerk is dat na de wederkomst van Jezus de doden zullen opstaan. De katholieke mis wordt eenmalig opgevoerd na het overlijden, de Armeense Hokehankist wordt vaker gepreekt, meestal 40 dagen na het overlijden en dan ook nog op verjaardagen.

Het Requiem bestaat uit de bekende onderdelen: Requiem Aeternam, Kyrie, Dies Irae, Tuba Mirum, Lacrimosa, Domine Jesu Christe, Sanctus en tot slot Agnus Dei. Het onderwerp is nog steeds uiterst actueel, zeker gezien de starre opstelling van de Turkse overheid (en ook het grootste deel van de bevolking) met de glasharde ontkenning van de genocide, hetgeen alleen maar sterker wordt met leider Erdohan. Op de hoes is er een foto van gedeporteerde Armeniërs op weg naar Aleppo in Syrië.

Zoals met alle requiems is de muziek indrukwekkend, ontroerend en zeker gezien het onderwerp aangrijpend. Zeker geen muziek om vrolijk de dag te beginnen, maar een welkome bijdrage voor die contemplatieve momenten waarop een mens nadenkt over alle misère veroorzaakt door diezelfde homo sapiëns en die bijkans onuitroeibaar blijkt.

Münchener Kammeroechester:
Viool: Daniel Giglberger(concertmeester), Tae Koseki, Hélène Maréchaux, Max Peter Meis, Romuald Kozik, Ava de Araujo Madureira, Rüdiger Lotter, Bernhard Jestl, Mario Korunic, Andrea Schumacher, Ulrike Knobloch-Sandhäger. Altviool : Kelvin Hawthorne, Stefan Berg-Dalprá, Nancy Sullivan, David Schreiber. Cello : Mikayel Hakhnazaryan, Peter Bachmann, Michael Weiss, Benedikt Jira. Bas : Tobias Lampelzammer, Anselm Legl.
Het RIAS Kammerchor telt 35 zangers/zangeressen, de koorleider is Florian Helgath.

Jan van Leersum.

Artiest info
Website  
 

Label : ECM
Distr. : New Arts Int.