TAMIKREST - KIDAL

Het fenomeen van de zogeheten “Desert Blues” mag hier dan sinds de opkomst van bands als Tinariwen, Tartit, Terrakaft en onze eigen Ken Assouf de jongste jaren flink wat aan belangstelling gewonnen hebben, toch is er één band uit die scene, die er voor mij uitspringt. Tamikrest, want daar heb ik het over, is de band rond songschrijver en gitarist Ousmane Ag Mossa, die zo’n jaar of zeven verpletterend binnenkwam met “Adagh”, een debuutplaat die geproducet werd door Chris Eckman, toen nog van The Walkabouts en tegenwoordig mede-eigenaar van platenlabel Glitterbeat, waarop deze nieuwe CD van Tamikrest uitgebracht wordt.

Deze nieuwe is de vijfde van de band en hij is het voorlopige hoogtepunt in een oeuvre, dat uitblinkt in doorleefdheid en geloofwaardigheid. Tegelijk is Tamikrest ook één van de meest vernieuwende bands uit de Sahara-omgeving, in die zin, dat zij, zeker op de nieuwe plaat, heel nadrukkelijk de rock ’n’ roll in hun muziek inbouwen en wat afstand nemen van het ietwat monotone en repetitieve dat veel muziek uit de regio zo kenmerkt.

Tamikrest is een Toearegband, en Toearegs zijn vanouds zwervers die altijd onderweg zijn, vaak in armoede leven of slechts weinig bezittingen bij zich hebben, omdat het overleven in de woestijn niet bepaald vergemakkelijkt wordt, als je je hele hebben en houden meesleurt. Reken daarbij dat de permanente zwerftocht van het volk ook meebrengt dat ze vaak nauwelijks een plaats hebben, die ze “thuis” kunnen noemen én de vaststelling dat de woestijn, die hun natuurlijke habitat is, in haar bestaan bedreigd wordt: multinationals zien er het terrein bij uitstek in om grootse projecten gestalte te geven of ze vermoeden gigantische bodemschatten die zonodig ontgonnen moeten worden en daarbij zijn politieke regimes vaak zo corrupt als bij ons en zijn die dus niet te beroerd om delen van de woestijn simpelweg te verkopen aan de hoogst biedende, wat voor een volk als de Toeareg, noch min noch meer neerkomt op een blijvende bedreiging van de grond waarop ze al eeuwenlang leven en die voor hen eenvoudigweg “vrijheid” betekent.

Het stadje Kidal, dat deze CD zijn titel geeft, ligt midden in de Malinese woestijn, de zuidwestelijke uithoek van de Sahara en is zowat de voornaamste thuisbasis voor de Toeareg: hier is “thuis” als ze niet met hun karavaan onderweg zijn en heel veel van hun culturele leven speelt zich hier af. Het werd veroverd, verloren en heroverd en het is tegelijk de plaats waar de muzikanten van Tamikrest elkaar voor het eerst ontmoetten en waar de band dus ontstond.

Deze nieuwe plaat draait helemaal rond deze stad en haar rol in het leven van de Toeareg: ze wordt het symbool van rebellie, van het zich niet-neerleggen bij de pogingen van de zoveelste belager om land en volk te onderwerpen. Heel korte tijd in 2012 hadden de Toeareg een eigen grondgebied: ze riepen toen de eigen staat uit, die ze “Azawad” noemden, maar die na enkele maanden al onder de voet gelopen werd door Al Qaeda en later door de Fransen “bevrijd” werd, met dien verstande dat de Toeareg hun pas verworven zelfstandigheid kwijtspeelden. Wij kunnen ons hier in het Westen daarbij misschien niet al te veel voorstellen: onze landsgrenzen liggen hier al meerdere eeuwen vast -en ik vergeet nu bewust even het vroegere Oostblok- en wij hebben al generaties lang een land dat we als het onze kunnen beschouwen. Dat is de Toeareg dus nog altijd niet gegund en daarover handelt dus deze nieuwe plaat. Ousman Ag Mossa schreef de meeste songs toen hij onderweg was in de woestijn, maar de opnames vonden plaats in Bamako, Mali, onder leiding van Mark Mulholland, bekend van het redelijk fantastische Afro Haitian Experimental Orchestra en later onder handen genomen door mixer David Odlum, bekend van zijn werk voor Josh Ritter, Luka Bloom en zelfs Tinariwen.

De elf songs leveren drie kwartier hartverscheurend mooie, intense, rockende dessertblues op die je raakt tot in het diepst van je vezels, al begrijp je, zoals ik, geen gebenedijd woord van de teksten die Ousman debiteert: je voelt en ervaart dat dit draait om een volk dat in zijn voortbestaan bedreigd is, maar dat tegelijk zodanig vastberaden en trots is, dat het nooit ofte nimmer zal opgeven. Dat je de teksten niet begrijpt, komt omdat ze in het Tamasheq gezongen worden, maar zelden was een taalbarrière zo onbetekenend. Voel de baslijnen van deze muziek, laat je meelijden op de tonen van de wervelende en klaterende gitaren, huil mee wanneer de klank gaat scheuren en briesen en hou mee de hoop levendig: dit volk moet en zal zijn plaats krijgen, of wij, kolonisatoren par excellence, dat nu leuk vinden of niet.

Tamikrest komt in onze lage landen langs eind april/begin mei. Niet alleen om deze nieuwe en ronduit schitterende CD te promoten, maar ook om de broodnodige aandacht te vragen voor die goede zaak die “het overleven van de Toeareg” heet. Misschien moesten we maar eens massaal gaan luisteren en steun betuigen? Wij hier hebben alvast afspraken gemaakt voor een interview….

(Dani Heyvaert)

 

 

Artiest info
Website  
 

Bandcamp

Label: Glitterbeat
distr. : Xango

video