DEBEN BHATTACHARYA - MUSICAL EXPLORERS - COLOURS OF RAGA

Het Britse ARC-label bracht zopas een eerste release uit in wat een nieuwe reeks moet gaan worden. Nummer 1, een CD + DVD, staat onder de curatele van Simon Broughton, hoofdredacteur van het onvolprezen magazine Songlines. Voor wie het niet zou kennen: dit is eenvoudigweg het beste wereldmuziektijdschrift ooit. Punt uit! Soit, de Simon Broughton, die dat magazine mee aan de wereldwijde eerste plaats hielp, zet nu dus zijn schouders onder deze nieuwe ARC-reeks. Dat is dus een kwaliteitslabel en daar was men zich bij ARC kennelijk van bewust.

Deze eersteling bevat enerzijds een CD met zes raga’s, gespeeld door Sahnai, opgenomen door de grote musicoloog Deben Bhattacharya, zowat de Aziatische tegenpool van Alan Lomax, die in 1954 (!!!) een aantal lokale muzikale bekendheden ging opzoeken en daarbij echte field-recordins maakte, die destijds nauwelijks gehoord werden en nu dus voor het eerst openbaar gemaakt worden. De opnames van toen waren bedoeld om de raga, die bijzondere Indiase muziekvorm, voor te stellen aan een breder publiek. Nadat de radioprogramma’s waarvoor ze gebruikt werden, uitgezonden waren, verdwenen de opnames echter in de kluis en ze worden er nu pas weer uitgehaald, wat ARC Music absoluut tot eer strekt.

De CD bevat dus zes raga’s, die, zoals dat hoort bij die muziekvorm, elk gemaakt en dus geschikt zijn voor een bepaald tijdstip van de dag of voor een bepaalde, al dan niet feestelijke gelegenheid. De zon en haar kracht zijn van grote betekenis voor de Indiër en dus zal elke raga inzake toon en toonladder, aangepast zijn aan een bepaald tijdstip van de dag. Je hebt, met andere woorden ochtendraga’s, zoals “Todi” middag- en avondraga’s (“Kedari”) en dat wordt allemaal fraai geïllustreerd op deze CD, die -u weze gewaarschuwd- best wel wat inspanning vergen van onze Westerse oren, die aan een drieminutenformaat gewend zijn gemaakt.

Je leert op deze CD, voor zover dat nodig mocht zijn, de sitar kennen, de tabla, de bansuri en de “moeder van alle snaarinstrumenten, de rudravina. In stukken, variërend van 7 tot 29 minuten speelduur, worden de verschillende stijlen en vormen geïllustreerd en de authenticiteit van de opnames wordt extra in de verf gezet door de achtergrondgeluiden, van kinderen, runderen of gewoon pratende mensen op een markt.

Heel intrigerend tijdsdocument, waarmee we heel blij mogen zijn, temeer daar de dubbelaar ook een relatief korte TV-documentaire bevat, gemaakt door Bhattacharya in 1969 en ingeleid door de bekende violist Yehudi Menuhin. Die film mag dan wat gedateerd overkomen, hij geeft wel een heel mooi beeld van de omgeving waarin de raga gemaakt wordt én van wat een TV-documentaire van vijftig jaar geleden was: schooltelevisie over Indische muziek.

Wellicht is dit vooral voor de doorgewinterde liefhebber bedoeld, of voor de freaks onder ons, maar zowel klank als beeld zijn met de meest moderne technieken van vandaag naar een meer dan aanvaardbaar niveau opgetild en aldus bewaard voor een groter nageslacht. Ook specialisten mogen wel eens op hun wenken bediend worden, me dunkt en daarom: hulde aan ARC Music !

(Dani Heyvaert)

 

Deben Bhattacharya - Musical Explorers: Colours of Raga - Curated by Simon Broughton


Artiest info
Website  
 

Label: ARC Music

video