THE KLEZMATICS - APIKORSIM

Voor wie de Klezmermuziek een beetje volgt, klinkt de naam van het New Yorkse gezelschap rond trompettist Frank London, nu ze al ongeveer dertig jaar bezig zijn, stilaan als een klok: ze hebben, samen met een aantal andere bands, maar in niet geringe mate helemaal zelf, de Jiddische muziek op de kaart gehouden en ze doen dat, getuige hun nieuwe plaat, hun tiende al, nog altijd met verschrikkelijk veel goesting. Waar ze in hun vroegere werk al eens te experimenteel tewerk gingen, is dat vandaag duidelijk minder en klinkt het minder moeilijk in onze Westerse oren. The Klezmatics zijn in wezen een band van het volk, getuige ook hun Woody Guthrievertolkingen, en ook op de nieuwe plaat kiezen zij geregeld voor songs die je moeiteloos met de arbeidersstrijd kunt associëren.

Zo is er een heel fijne vertaling/bewerking van “L’Estaca” van de Catalaanse protestzanger Lluis Llach: Klezmatics maken daar “Der Yokh” van, wat wij zouden vertalen als “Het Juk”. Deze van oorsprong heel rustige, Europese folkdeun, wordt hier -excusez le mot- “verjiddischt” en is daarmee eigenlijk een symptoom van de aanpak van de Klezmatics. Ze roeien tegen de stroom in. Die stroom, daarmee bedoel ik dat nogal wat Klezmermuzikanten resoluut de Balkanjazz-toer opgaan, terwijl Klezmatics dat net niét doen: zij lenen poëzie en schrijven daar Jiddische muziek op of ze maken van een in oorsprong totaal niet Jiddisch klinkend lied simpelweg -nou ja “simpelweg”…- een Jiddisch lied.

Daarmee komen we zo’n beetje uit bij de titel van de plaat: “Apikorsim” betekent zoveel als “ketterij” en wat The Klezmatics doen, zal wellicht in een aantal wat meer traditioneel gerichte kringen een beetje als ketterij aanzien worden. Dat neemt niet weg dat deze nieuwe plaat -op het moment dat ik deze regels uittik, zitten de klanken van hun Bozarconcert van gisterenavond nog volop in mijn hoofd- een verzameling prachtige songs bevat, die, zo denk ik toch, bij machte moeten zijn om een groter publiek voor de Jiddische muziek te winnen.

Frank London, maar evengoed zanger en pianist/accordeonist/gitarist Lorin Sklamberg en klarinettist/saxofonist Matt Dariau, zijn stuk voor stuk topmuzikanten, die het genre tot in de puntjes beheersen en ook in staat zijn om een melodie te componeren, waarvan je denkt dat ze eeuwenoud is. Bij het liveconcert in Brussel viel ook violiste Lisa Gutkin serieus op en dat had niet alleen met haar rode haar te maken. Dé sterren van de avond, waren volgens mij echter de kerels van de ritmesectie: bassist/Cymbalist Paul Morrissett en vooral youngster Richie Barshay, de drummer, leggen met sprekend gemak de meest ingewikkelde patronen neer, waar omheen de anderen naar hartenlust kunnen wentelen en kronkelen. Luister bij voorbeeld maar eens naar opener “Der Geler Fink”, een Roemeense dans van de hand van Gutkin -en dus toch ook een beetje Balkan…, maar ik wilde gewoon op de complexiteit van de ritmes wijzen.

Vanaf “”Zol shoynkumen die geule” (“Moge de verlossing spoedig komen”), zitten we volop in de Klezmatics “new style”, waarbij ik denk aan “Kermeshl in Ades” (“Feest in Odessa”), aan het overheerlijke “Vi Lang” (“Hoelang?”) of aan de meezinger “”Ver Firt di ale shift?” (“wie gidst de schepen?”), dat in de Bozar tot een heel fijn interactief moment leidde en aan het grappige “Shushan Purim”, dat een lied over (teveel) drank, dat, althans volgens Frank London gevaarlijke rijmwoorden bevat. Het Jiddische woord “pipikl”, dat “navel” betekent, rijmt op het enige woord dat je kunt vinden in het rijmwoordenboek, namelijk “typical”, maar dat heeft geen verdere betekenis in de tekst. Dat soort Joodse humor is de band dus ook niet vreemd en dat is net wat deze plaat zo straf maakt: de muzikanten zijn top, in wezen zijn ze met heel ernstige zaken als de arbeidersstrijd en de Vrijheid bezig, maar op tijd en stond een kwinkslag maken de boodschap toegankelijke en meer verteerbaar.

Wie er in de Bozar niet bij was, die heeft wat gemist, maar de nieuwe CD kan veel goedmaken, want die is ronduit schitterend!

(Dani Heyvaert)

 


Artiest info
Website  
 

label: Label World Village
distr.: PIAS

video